Οι διακόπτες διαρροής ανιχνεύουν τη διαφορά των ρευμάτων (διαφορικό ρεύμα IΔn) που ρέουν στους αγωγούς φάσεων-ουδετέρου. Σε περίπτωση που αυτή η διαφορά δεν είναι μικρότερη μίας ασφαλούς και καθορισμένης στάθμης, εκτελείται διακοπή της τάσης από το κύκλωμα των καταναλώσεων. Αυτό πρέπει να πραγματοποιείται γιατί αν δεν «επιστρέφει» στην πηγή ό,τι «έφυγε» από αυτή, σημαίνει ότι η διαφορά διέφυγε προς τη γη, πιθανόν μέσα από κάποιο ανθρώπινο σώμα.
Εκτός από την προστασία που παρέχουν οι διακόπτες διαρροής στους ανθρώπους, προστατεύουν και έναντι πυρκαγιάς, δεδομένου ότι μία διαρροή ρεύματος προς γη μπορεί να υπερθερμάνει μέρη μίας συσκευής και ακολούθως να προκληθεί ανάφλεξη. Για τέτοιας φύσης προστασία, κυρίως σε βιομηχανικά περιβάλλοντα, χρησιμοποιούνται διακόπτες διαρροής με διαφορικό ρεύμα (=IΔn) 0,3 A (300 mA), ενώ για απλή προστασία ανθρώπων γίνεται χρήση διακοπτών διαρροής με διαφορικό ρεύμα ενεργοποίησης 0,03 A (30 mA).