Vluchtwegaanduiding regelgeving en eisen

VanLien/ABB Noodverlichting wijst de weg

Als het erop aan komt, kan noodverlichting letterlijk van levensbelang zijn. Dit brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Daarbij geldt er voor noodverlichting een breed scala aan wetten en voorschriften, zoals het Bouwbesluit 2012 en diverse nationale en internationale normeringen. 

Van de ontwerpfase van het gebouw tot exploitatie en renovatie: VanLien/ABB Noodverlichting is uw partner in elke fase van het project. In de diverse fases van een gebouw spelen verschillende wetten en voorschriften een rol. Op deze pagina ziet u overzichtelijk per fase waar u op moet letten. 

Ontwerpfase

Wetgeving

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
Arbowet

Per 1 januari 2024 wordt het Bouwbesluit 2012 vervangen door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In het Bbl staan regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken. Daarnaast bevat het Bbl regels over de staat en het gebruik van een bouwwerk en over het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden. Het Bbl verwijst ook naar bepaalde normen. Denk aan de NEN 3011, NEN-EN 1838 of Bbl.  

  • Artikel 4.195 gaat over noodverlichting 

  • Artikel 4.215 gaat over vluchtrouteaanduiding 

Het Arbeidsomstandighedenbesluit (of kortweg Arbobesluit) maakt deel uit van de Nederlandse Arbeidsomstandighedenwetgeving. In het Arbobesluit staan concrete regels, ingedeeld naar onderwerp. De voorschriften zijn algemeen geformuleerd. Zij geven aan welk resultaat het arbobeleid moet hebben, maar leggen niet dwingend op hoe dat resultaat bereikt moet worden. De werkgever is verantwoordelijk voor het creëren van een veilige en gezonde werkplek voor werknemers. Goed functionerende noodverlichting is daar een onderdeel van. Artikel 3.7 en 3.9 van de Arbowet gaan over noodverlichting. 

Normering

NEN-EN 1838
NEN-EN 50172
NEN 3011
NEN 2443

Toegepaste verlichtingstechniek - Noodverlichting 

In deze norm staan de technische voorschriften waaraan noodverlichting in gebouwen moet voldoen. De norm moet worden gelezen en toegepast in samenhang met het meest recente Bbl en de Arbowet. Waar deze regelgeving noodverlichting verplicht, stelt NEN-EN 1838 concrete en heldere eisen aan de omstandigheden en verantwoordelijkheden bij de inrichting van een noodverlichtingsinstallatie. 

  • Artikel 4 omschrijft waar de noodverlichting aan moet voldoen en waar deze moet worden geplaatst.  

  • Artikel 5 omschrijft waar de vluchtrouteaanduidingen aan moeten voldoen, waaronder kleurstellingen. 

Noodverlichtingsystemen voor vluchtwegen 

NEN-EN 50172 bevat voorschriften over noodverlichting, het ontwerpen van een noodverlichtingsinstallatie, de keuze voor een systeem, het onderhouden ervan en het vastleggen van informatie. In de norm staan veel verwijzingen naar NEN-EN 1838 en de productnorm voor verlichting NEN-EN-IEC 60598-2-22. 

  • Artikel 4 omschrijft de voorschriften waar het doel aan moet voldoen: het doel van noodverlichting is om ervoor te zorgen dat er snel, automatisch en gedurende een bepaalde/vastgestelde tijd verlichting is in een bepaald gebied wanneer de stroomvoorziening van de normale verlichting uitvalt.  

  • Artikel 5 omschrijft het ontwerp van het noodverlichtingsplan. 

Voldoet een product aan de NEN 3011, dan voldoet deze aan voorschriften voor veiligheidskleuren en ontwerpprincipes. Deze moeten ongevallen en brandbestrijding voorkomen en informatie geven over gezondheidsgevaren en evacuatie bij noodgevallen.  

Hoofdstuk 9 Vluchtwegaanduidingen 9.1 Afmetingen en verhoudingen  

De hoogte van het teken (symbool plus groen vlak) moet ten minste 100 mm zijn. De breedte van het teken is tweemaal de hoogte. Indien noodzakelijk, kan het teken worden verbreed met behulp van de veiligheidskleur. Daarbij moet de verbreding links en rechts evenredig zijn. 

Parkeren en stallen van personenauto’s op terreinen en in garages 

Parkeergarages zijn er in alle soorten en maten. Ondanks de verschillen delen parkeergarages ook diverse overeenkomstigheden, zoals de aanwezigheid van gemotoriseerde voortuigen, beperkte toegangs- of vluchtmogelijkheden voor zowel voor bezoekers als brandweer en in veel gevallen beperkte (of geen) daglichttoetreding. Om de veiligheid in parkeergarages te waarborgen, dicteert NEN 2443 dat noodverlichting en vluchtrouteaanduiding altijd conform NEN-EN 1838 moet worden aangebracht, ongeacht de toegepaste normen en eisen van eventuele bovenliggende etages. Daarnaast geeft deze norm enkele concrete voorbeelden van aandachtspunten, zoals het aanlichten van de laagspanningsruimte, noodstroomaggregaatruimte, blusmiddelen en de beheerdersloge. Tot slot spreekt NEN 2443 een sterke voorkeur uit voor het gebruik van slagvaste armaturen waar mogelijk.  

Installatiefase

Normering

NEN 1010
NTA4614-2
Het doel van de norm is te zorgen dat elektrische installaties veilig worden aangelegd. Gevaarlijke situaties zoals oververhitting of overbelasting mogen nooit plaatsvinden. In de  NEN 1010 staan daarom eisen waaraan elektrische installaties moeten voldoen. 
Het betreft een Nederlandse technische afspraak, betreft de evacuatie van hoogbouw met liften en brandtrappen. Het lichtniveau afkomstig van de noodverlichting in de ruimten in de vluchtroute met een langere verblijfstijd heeft een aanmerkelijk hogere waarde dan de waarde die regulier bij noodverlichting wordt gehanteerd. Aanbevolen wordt een richtwaarde van 50 lux te hanteren. 

Exploitatiefase

Normering

NEN-EN 50172:2004
NEN 3011:2015

NEN-EN 50172 bevat voorschriften over noodverlichting, het ontwerpen van een noodverlichtingsinstallatie, de keuze voor een systeem, het onderhouden ervan en het vastleggen van informatie. In de norm staan veel verwijzingen naar NEN-EN 1838 en de productnorm voor verlichting NEN-EN-IEC 60598-2-22. 

Artikel 4 omschrijft de voorschriften waar het doel aan moet voldoen: het doel van noodverlichting is om ervoor te zorgen dat er snel, automatisch en gedurende een bepaalde/vastgestelde tijd verlichting is in een bepaald gebied wanneer de stroomvoorziening van de normale verlichting uitvalt.  

Artikel 5 omschrijft het ontwerp van het plan. 

Tekeningen van de noodverlichtingsinstallatie moeten na voltooiing van het project op locatie worden bewaard en verstrekt aan de persoon die verantwoordelijk is voor het gebouw.  

De definitieve tekeningen moeten zijn opgesteld in overeenstemming met sub-clausule 514.5.1 van HD384.5 wat verder resulteert in een duidelijk overzicht van de gebruikte armaturen en hoofdcomponenten.  

Zo kunnen eventuele toekomstige wijzigingen aan het systeem direct bijgewerkt worden in de documentatie en op tekening. De tekeningen moeten vervolgens door een vakbekwaam persoon gecontroleerd worden, zodat het ontwerp voldoet aan de eisen van de norm.  

Daarnaast moet conform artikel 6.3 een logboek bijgehouden worden met een overzicht van alle jaarlijkse keuringen inclusief testuitslagen, gevonden gebreken en eventuele aangebrachte wijzigingen. Het logboek mag overigens zowel digitaal als analoog vastgelegd worden. Er moet echter wél altijd een bijgewerkte papieren versie op locatie voorhanden zijn.  

Na voltooiing van de jaarlijkse inspectie en bijbehorende testprocedure moet het keuringsrapport overhandigd worden aan de persoon die verantwoordelijk is voor het gebouw.  

De NEN 6088 is een Nederlandse norm over vluchtwegaanduidingen, die niet meer van kracht is en vervangen is door NEN 3011:2015 nl.[1] Bij calamiteiten moeten openbare gebouwen en bedrijven op een snelle en veilige manier ontruimd kunnen worden. Door vluchtwegen duidelijk en ondubbelzinnig kenbaar te maken kan dat in hoge mate aan de veiligheid bijdragen. Het Arbeidsomstandighedenbesluit verwijst ook naar deze norm. Internationaal is dit vastgelegd in de ISO 3864-norm. Vluchtwegaanduidingen zijn gemonteerd in ruimten, gangen en boven uitgangen. Ook buiten op bedrijventerreinen worden zij toegepast. In de NEN 6088 worden de eigenschappen van vluchtwegaanduidingen bepaald. Deze aanduidingen zijn pictogrammen op lamp-armaturen.   

Meer weten? Bekijk het NVEN blad hier

Lees meer

Renovatiefase

VanLien/ABB Noodverlichting werkt graag zo duurzaam mogelijk. Daarom is onze nieuwe generatie producten voorbereid op de renovatiefase. Toekomstbestendig zijn betekent méér dan duurzame en milieuvriendelijke materialen gebruiken. Onze producten zijn niet alleen recyclebaar, maar bovendien eenvoudig te demonteren en renoveren. Zo ontzien we het milieu en bespaart u kosten. 



Checklist Pragmatisch Projecteren

Met talloze normen, eisen en besluiten is het overzicht  snel verloren. Daarom werken we met een handige checklist die alle onderdelen puntsgewijs en overzichtelijk uiteenzet. Daarom werkt VanLien/ABB met de handige Checklist Pragmatisch Projecteren van de NVFN (Verenigde Professionals in Noodverlichting). 

Gebruik deze als leidraad om uw klantwensen, nomeringen en wettelijke eisen in kaart te brengen. Ook zo wijst VanLien/ABB u veilig de weg! 




Meld u aan voor de training Pragmatisch Projecteren – Noodverlichting

De training leert u in één dagdeel een noodverlichtingsplan opstellen waarmee u veilig de weg wijst. Tijdens deze korte cursus krijgt u alle noodzakelijke informatie over noodverlichting, veiligheid en normeringen en leert u praktisch projecteren. 



Select region / language