Polskie firmy funkcjonują w warunkach geopolitycznej niepewności – przy wysokich kosztach energii i surowców, zmiennej koniunkturze i demografii, przebudowie globalnych łańcuchów dostaw oraz szybkich zmian technologicznych.
Zmienność nową rzeczywistością
Przez lata przewaga opierała się głównie na kosztach pracy i skali produkcji. Dziś o powodzeniu projektu czy strategii nie decyduje tylko zdolność do harmonijnego zrealizowania zadań w czasie. Firmy przegrywają wtedy, gdy nie są w stanie zapewnić przewidywalnych i stabilnych parametrów operacyjnych i finansowych w zmiennym otoczeniu rynkowym. Ta zmienność stała się nową rzeczywistością. W praktyce wiąże się to z koniecznością budowania kompetencji pracowników, podnoszenia jakości i produktywności poprzez automatyzację i optymalizację procesów, większą selektywność inwestycji oraz przyspieszoną transformację technologiczną.
Te czynniki - a także ogólna odporność, elastyczność organizacyjna oraz zdolność do adaptacji - w coraz większym stopniu decydują o konkurencyjności przedsiębiorstw. Skala i tempo zmian wymuszają nowe decyzje na każdym poziomie, ale również nowe podejście do modelu konkurencyjności, opartego na innowacji, ekspansji i jakości. Transformacja energetyczna, cyfryzacja, automatyzacja oraz rozwój nowych technologii przestają być wyborem – stają się warunkiem utrzymania pozycji rynkowej.
Dlatego w wielu zakładach znaczenie zyskują obszary, które dawniej uznawano za pomocnicze. Logistyka i automatyzacja, w tym sterowanie i nadzór nad produkcją, w rzeczywistości określają dziś zdolność przyjmowania i realizacji opłacalnych ekonomicznie zamówień.
Dla przykładu, w fabryce napędów ABB w Aleksandrowie Łódzkim, która z roku na rok zwiększa swój wolumen, zautomatyzowaliśmy produkcję i obszar magazynowy, a logistykę wspierają m.in. autonomiczne wózki AGV.
Energia częścią procesu
Automatyzacja produkcji i zastosowanie technologii cyfrowych, na przykład związanych z zarządzaniem energią, pozwala uporządkować procesy produkcyjne oraz zwiększyć ich przewidywalność i efektywność. Obserwujemy, że dopiero po takim uporządkowaniu firma może produkować więcej w optymalnym reżimie kosztowym. To zmienia podejście do inwestycji, ponieważ nowa maszyna nie zawsze rozwiązuje problem, jeżeli sam proces pozostaje nieprzewidywalny i posiada luki efektywnościowe. Przedsiębiorstwa coraz częściej wybierają rozwiązania sprawdzone, możliwe do rozwijania i aktualizacji przez wiele lat, zamiast technologii wymagających częstych zmian i przestojów. Automatyka przemysłowa to stabilność działania, niezawodność i stały nadzór.
Podobnie zmieniło się znaczenie energii – przestaje być ona kosztem rozliczanym po zakończeniu produkcji i staje się częścią procesu technologicznego, szczególnie w branżach o ograniczonej marży. Zarządzanie i kontrola zużycia w trakcie procesu wytwórczego pozwala precyzyjnie przewidzieć koszt wykonania oraz termin realizacji zamówienia. Niedawno wdrożyliśmy system zarządzania energią ABB u jednego z wiodących dostawców dla branży spożywczej. Z jego perspektywy możliwość precyzyjnego oszacowania kosztów energii potrzebnej do wytworzenia konkretnej partii produktu, w konkretnej porze dnia i w ramach konkretnego zlecenia, była w niektórych przypadkach nawet ważniejszym aspektem niż sama oszczędność energii.
Jakość spod znaku "Made in Poland"
W ostatnim czasie obserwujemy przyspieszoną transformację technologiczną, napędzaną wyścigiem w rozwoju sztucznej inteligencji oraz dynamicznymi inwestycjami w centra danych. Powstające fabryki AI są niezwykle wymagające pod względem jakości i stabilności zasilania – nawet niewielkie odchylenia od referencyjnych parametrów skutkują istotnymi nieefektywnościami oraz stratami energetycznymi. Wymaga to zaawansowanych, niezawodnych i skalowalnych rozwiązań w zakresie zarządzania energią. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera szerokie portfolio oraz kompetencje technologiczne ABB, obejmujące m.in. systemy UPS, rozwiązania średniego napięcia, zaawansowaną energoelektronikę, automatykę oraz cyfrowe systemy monitoringu i zarządzania energią.
Zmiany demograficzne w Polsce i Europie dodatkowo wzmacniają koncentrację na produktywności i efektywności. Liczba osób w wieku produkcyjnym maleje, a wraz z nią kurczy się pula pracowników aktywnych zawodowo, w tym inżynierów na polskim rynku pracy. Oznacza to, że rozwój przemysłu nie może długoterminowo opierać się na systematycznym zwiększaniu zatrudnienia. Automatyzacja, optymalizacja procesów oraz budowanie własnych kompetencji technologicznych stają się więc elementem zarówno konkurencyjności, jak i skutecznej rekrutacji oraz utrzymania wykwalifikowanych pracowników.
Firmy inwestujące w rozwój ludzi i tworzące atrakcyjne środowisko pracy będą wzmacniać swoją pozycję na rynku - lokalnie i globalnie.
Od zdolności przedsiębiorstw do dalszego rozwoju, zwiększania efektywności i inwestowania, zależy tempo wzrostu całej gospodarki, stabilność rynku pracy oraz jakość życia społeczeństwa. Dzięki postępującej transformacji gospodarki i przemysłu, „Made in Poland” zaczyna oznaczać jakość i konkurencyjność, a nie wyłącznie niższy koszt wytworzenia. Jest to możliwe dzięki połączeniu technologii, kompetencji oraz współpracy nauki z przemysłem. W przyszłości istotne będą również działania na szczeblu zarówno krajowym, jak i unijnym, czy to w zakresie wykorzystania potencjału popytu ze strony sektora publicznego do rozwijania lokalnych przedsiębiorstw czy z poziomu UE w zakresie ochrony rynku i adaptacji do nowego ładu gospodarczego na świecie.
Stanisław Tański, prezes zarządu ABB Sp. z o.o.
