Sezon grillowy w pełni, a wraz z nim rośnie zapotrzebowanie na wielorazowe sztućce i naczynia wykorzystywane w gastronomii i cateringu. Zakład firmy Fameks w Goleszowie przygotowuje się do tego okresu z wyprzedzeniem, utrzymując ciągłość produkcji także w miesiącach zimowych. Dzięki temu każdego dnia miliony widelców, noży, łyżek oraz naczyń trafiają do klientów w całej Europie jeszcze przed rozpoczęciem sezonu.
Na pierwszy rzut oka typowe wyposażenie plenerowego stolika. W rzeczywistości są to produkty wykonane z zaawansowanych materiałów: biokompozytu z dodatkiem naturalnych wypełniaczy lignocelulozowych. Dzięki temu sztućce i naczynia łączą trwałość i estetykę z możliwością wielokrotnego użycia oraz pełnego przetworzenia. Jednocześnie spełniają rygorystyczne wymagania rynku europejskiego, w tym dyrektywy SUP ograniczającej stosowanie jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych. A to z kolei oznacza konieczność stosowania precyzyjnych, skomplikowanych procesów technologicznych – i dużej ilości energii elektrycznej.
Monitoring w skali makro i mikro
Od ponad czterech dekad Fameks pozostaje firmą rodzinną, a jego zakład nieustannie się rozwija. Rozbudowano linie, przyłączono elektrownię słoneczną, a przede wszystkim systematycznie wymieniano maszyny hydrauliczne na elektryczne i sprawniejsze odpowiedniki, automatyzując jednocześnie produkcję.
– Najwięcej energii zużywają wtryskarki wraz z kompresorem i urządzeniami peryferyjnymi. Materiał należy najpierw podgrzać do 200-260 stopni Celsjusza, a następnie, już po uplastycznieniu i wtrysku do formy, schłodzić go. Do tego potrzebny jest generator wody lodowej, która pełni funkcję czynnika chłodniczego. Kilogram przerobionego tworzywa wymaga więc sporej ilości energii – mówi dr inż. Jakub Franek, prezes zarządu Fameks Sp. z o.o.
Dlatego w Goleszowie powstała duża instalacja fotowoltaiczna, a działające w fabryce urządzenia objęto systemem zarządzania energią ABB InSite. System monitoruje trzy najważniejsze rozdzielnice: przy elektrowni słonecznej, głównym transformatorze i w budynku produkcyjnym. Poszczególne analizatory dostarczają również informacji o przepływie energii także na poziomie pojedynczych instalacji czy urządzeń produkcyjnych.
– W skali makro system pozwala precyzyjnie dotrzymywać limitów przyłączeniowych i optymalnie wykorzystywać energię z paneli fotowoltaicznych. Z perspektywy zakładu równie istotna jest jednak skala mikro: możemy w sposób cyfrowy i automatyczny dokonywać pomiarów prądu na poszczególnych maszynach czy liniach produkcyjnych. Dzięki temu uzyskujemy dane o konsumpcji energii w podziale na okresy, pory dnia, konkretne miejsca zakładu i partie produkowanych elementów – dodaje Łukasz Tymek z biznesu Elektryfikacji ABB w Polsce.
Fot. aim-Studio / arch. ABB 
Innowacja dla konkurencyjności
Jakub Franek podkreśla, że produkcja sztućców i naczyń z biokompozytu to niskomarżowa działalność. W związku z tym udział kosztu energii w cenie gotowego produktu jest znaczący, a monitoring realnego zużycia tej energii staje się bardzo ważny przy śledzeniu marży, przygotowywaniu ofert handlowych i planowaniu produkcji.
– System zarządzania energią podpowiada, kiedy najbardziej opłaca się produkować i ile wyniesie szacunkowy koszt energii dla pojedynczego zlecenia. Jestem przekonany, że to jedna z tych innowacji, które pozwolą nam zachować najwyższy poziom konkurencyjności cenowej. Czasy stosunkowo wysokich marż i łatwej sprzedaży już dawno się skończyły. Dzisiaj kluczowe jest kontrolowanie kosztów na coraz niższych poziomach działalności – uważa Jakub Franek.
W skali Europy firma Fameks należy do największych dostawców w branży. Jej odbiorcami są przede wszystkim sieci handlowe oraz branża HoReCa. Tutaj liczy się jakość, ale i konkurencyjność cenowa. Rynek pozostaje wymagający, a obecność licznych producentów – w tym dostawców z Azji – dodatkowo wzmacnia presję kosztową.
W takim otoczeniu Fameks konsekwentnie stawia na innowacje. Kolejnym krokiem będzie integracja systemu zarządzania energią z magazynem energii, co pozwoli jeszcze lepiej kontrolować koszty produkcji bez kompromisów jakościowych. Popyt w tej branży jest sezonowy, więc precyzyjne szacowanie kosztu wytworzenia każdej partii produktów może decydować o utrzymaniu rentowności przez cały rok.
Fot. aim-Studio / arch. ABB 
