Sektor chemiczny pod względem wielkości produkcji jest drugą największą gałęzią przemysłu w Polsce[1]. Produkty wytwarzane przez branżę trafiają do niemal każdego przedsiębiorstwa, a wartość produkcji przekracza 200 mld zł rocznie[2]. Nie oznacza to jednak, że ten segment rynku omijają wyzwania.
Na ostatnim XXVI Sympozjum Naukowo-Technicznym CHEMIA 2020 w Płocku, które skupia największych przedstawicieli sektora, bardzo dużo mówiło się o konieczności sprostaniu wymaganiom, które na przedsiębiorstwa nakładają regulacje środowiskowe Unii Europejskiej. Zakłady chemiczne i petrochemiczne muszą uwzględniać w swojej działalności coraz większe ograniczenia związane z emisją dwutlenku węgla i efektywnością energetyczną.
Po pierwsze: wydajność i bezpieczeństwo
Nowe instalacje i inwestycje powinny, więc koncentrować się na maksymalnej wydajności, która również przekłada się na ograniczenie kosztów eksploatacji. – Sektor chemiczny będzie szedł w kierunku wysoko wydajnych energetycznie rozwiązań, które zapewniają najszybszy zwrot z inwestycji. Istotny będzie już nie tylko koszt zakupu danego układu, ale nakłady konieczne na jego stałe utrzymanie. W przypadku silników i napędów trzeba zwrócić szczególną uwagę na rosnące koszty energii elektrycznej, a także utrzymania ruchu – to one składają się na codzienną pracę instalacji i jej koszty. Taki układ powinien działać przez 20 lat, a użytkownik przy wyborze urządzeń powinien kierować się nie tylko kosztami zakupu samych urządzeń ale również całkowitymi kosztami wynikającymi z ich eksploatacji w tym okresie – mówił Piotr Opiłowski, kierownik sprzedaży serwisu w Biznesie Systemów Napędowych ABB.
Branża jest gotowa i potrzebuje takich inwestycji, co pokazuje projekt modernizacji systemu napędowego mieszadeł polichlorku winylu (PCW) w Spółce ANWIL, którego jednym z głównych kryteriów było osiągnięcie określonych sprawności i obniżenie energochłonności o 30 proc., przy zachowaniu optymalnych parametrów pracy instalacji. Dotychczasowe układy napędowe ośmiu mieszadeł zastąpiono wysokosprawnymi silnikami i zaawansowanymi przemiennikami częstotliwości ABB, które spełniały te wymagania. Deklarowane wartości parametrów sprawnościowych zostały potwierdzone podczas odbiorów fabrycznych, a dostarczony zestaw napędowy posiadał certyfikację ATEX, gwarantującą bezpieczną pracę i obejmującą kompletny system napędowy.
Po drugie: nowe technologie, które wspierają utrzymanie ruchu
Bezpieczeństwo i zapobieganie awariom to kolejne wyzwania, którym w codziennej działalności muszą sprostać zakłady chemiczne i petrochemiczne. W tym pomagają rozwiązania cyfrowe przemysłu 4.0, które stały się jednym z naturalnych kierunków rozwoju w branży. W kontekście cyfryzacji nie ma już pytań o to - czy inwestować w cyfrowe technologie, ale kiedy, i w jaki sposób, należy to zrobić.
Na obecnym etapie wiele przedsiębiorstw bada możliwości i korzyści płynące z rozwiązań usprawniających diagnostykę, utrzymanie ruchu i pozwalają na zdalne monitorowanie urządzeń. To wszystko zapewnia system ABB Ability™ Powertrain do monitorowania całych układów napędowych czy ABB Ability™ Smart Sensor, który przekształca analogowy silnik w inteligentne urządzenie, przekazujące dane o kluczowych parametrach. Otwiera to nową drogę do utrzymania ruchu z reakcyjnego do prewencyjnego, w którym działania serwisowe są przewidziane i zaplanowane według realnych potrzeb, a nie harmonogramu, co zmniejsza koszty utrzymania i prac serwisowych. Ponadto czujnik zwiększa bezpieczeństwo personelu, bo pracownik nie musi zbliżać się do maszyn i wiele czynności wykonuje zdalnie. Oczekiwany przez sektor chemiczny ABB Ability™ Smart Sensor certyfikowany do pracy w strefach zagrożonych wybuchem swoją premierę będzie miał w drugim kwartale 2020 r. Tematem, który łączy się z cyfryzacją i przemysłem 4.0, jest również bezpieczeństwo danych. – Zakłady chemiczne i petrochemiczne bardzo często podchodzą strategicznie i są wrażliwe pod względem bezpieczeństwa danych. Proponowane rozwiązania cyfrowe muszą zatem dostosowywać się do ich wymagań, zapewniając nie tylko wymianę i przechowywanie danych z instalacji albo w chmurze, albo na wewnętrznym serwerze Klienta. Jest to istotne, nawet gdy mówimy wyłącznie o jednokierunkowej transmisji danych służących do monitoringu pracy instalacji – dodaje Marcin Markowski, kierownik obszaru sprzedaży w Biznesie Systemów Napędowych ABB. Stopniowe przekształcanie się w zakłady przemysłu 4.0 to z pewnością jeden z najważniejszych kierunków rozwoju branży. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że już w latach 2014-16 aż 65 proc. przedsiębiorstw sektora chemicznego wdrożyło u siebie innowacje w zakresie produktu lub procesu, a nakłady na takie rozwiązania wyniosły ok. 2,2 mld zł. Takie inwestycje pomagają nie tylko umacniać firmom pozycję liderów i budować przewagę konkurencyjną, ale także spełniać wymagania zmieniającego się rynku.
[1] Raport „Przemysł chemiczny w Polsce – pozycja, wyzwania, perspektywy” 2017
[2] „Biznes Raport” 2018, Gazeta Finansowa
