Logika przestrzeni według Roberta Koniecznego

Tego gościa apartamentu ABB przedstawiać nie trzeba. Wystarczy wymienić kilka jego realizacji – Centrum Dialogu Przełomy, jednorodzinny Dom po Drodze czy uhonorowany właśnie nagrodą SARP budynek Unikato – by stało się jasne, że odwiedził nas z wykładem Robert Konieczny. Jeden z najwybitniejszych polskich architektów, założyciel biura projektowego KWK Promes i niezależny ekspert Fundacji Miesa van der Rohe. A do tego człowiek, który w swojej pracy często zadaje sobie pytanie: „co by było gdyby…?”. Odpowiedź stanowią projekty, które śmiało przekraczają granice konwencjonalnej architektury.

Prezentując zaproszonym architektom swoje dokonania zawodowe, Robert Konieczny nie mógł pominąć jednego z najsłynniejszych, zrealizowanych w pracowni KWK Promes, obiektów. Nowoczesny, bo wyposażony w automatykę budynkową ABB, może poszczycić się nagrodą dla najlepszego budynku świata 2016 roku w konkursie World Architecture Festival. Poznajcie imponujące i inteligentne Centrum Dialogu Przełomy – oddział Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Przełomowa realizacja

Gdy rozpisano konkurs na projekt pawilonu wystawowego szczecińskiego muzeum historycznego, a zespół architektoniczny KWK Promes zdecydował się wziąć w nim udział, stanął przed nie lada wyzwaniem. W sąsiedztwie konkursowej lokalizacji znajduje się budynek Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza, zaprojektowany przez hiszpańskich architektów z pracowni Studio Barozzi Veiga. Od początku było wiadomo jak istotne jest, by nie konkurować z jego charakterystyczną  bryłą z mlecznego szkła. Drugi problem sprowadzał się do dylematu: czy projekt powinien podążać w kierunku budynku, nawiązującego do nieistniejącego dziś kwartału zabudowy, czy też oscylować wokół pobliskiego placu, który zakorzenił się już w tkance miasta.

Wówczas pojawiło się kluczowe pytanie: co by było gdyby udało się utrzymać lubiany przez mieszkańców plac, a jednocześnie zachować centralną pozycję budynku muzeum? To, co w pierwszej chwili brzmi jak wizja obiektu niemożliwego, stało się faktem, bo projekt wygrał konkurs i stanął w centrum Szczecina, by na początku 2016 roku przywitać pierwszych zwiedzających. KWK Promes postawiło bowiem na koncept urbanistycznej hybrydy budynku i placu miejskiego, która z jednej strony nieznacznie wychyla się zabudową ponad powierzchnię, z drugiej natomiast zachowuje formę otwartej przestrzeni – integralnej części terenu. Muzealne pomieszczenia ekspozycyjne znajdują się więc w zdecydowanej większości pod ziemią z dostępem m.in. poprzez ruchome betonowe panele, tworzące po zamknięciu jednolitą powierzchnię ścian.

Na styku historii i nowoczesności

Centrum Dialogu wyposażone jest również w inteligentny system instalacyjny ABB i-bus KNX m.in. oświetlenie, czujniki obecności zarządzające światłem w częściach wspólnych, a także ogrzewanie podłogowe i zaawansowane klimatyzatory grzejące i chłodzące. Zwłaszcza te ostatnie stanowiły duże wyzwanie ze względu na specyfikę budynku. Instalacje tego typu montuje się zwykle na dachu, którego w tym przypadku de facto nie ma, gdyż znajduje się tam wyłożony płytą chodnikową plac. Użytkowanie go przez szczecinian stało się zresztą przedmiotem kontrowersji ze względu na konflikt pomiędzy historycznym kontekstem placu – stoi tam pomnik Anioła Wolności poświęconego pamięci Ofiar Grudnia ’70 – a jego korzystnymi warunkami do aktywnego spędzania czasu – jazdy na rowerach czy sankach. Ostatecznie codzienność skutecznie upomniała się o swoje prawa, a przyczynił się do tego między innymi sam twórca budynku. Robert Konieczny odebrał nagrodę dla najlepszej przestrzeni publicznej w Europie przyjeżdżając na plac… na rolkach.